Kısaltmalar

Yusuf Sancar tarafından yazıldı.. Yayınlanma 6. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

  Kısaltmalarda herkesçe uyulan, genel bir sistem bulunmamakla birlikte dilimizde bazı esasların yerleştiği de görülmektedir. Kısaltmalarla ilgili bu esasları şöyle gösterebiliriz:

1. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır: TBMM, TDK (Türk Dil Kurumu), TK (Türk Kültürü), GD (güneydoğu).

Ancak bazı kısaltmalarda, kısaltmanın akılda kalabilmesi için yeni bir kelime türetme amacıyla bazen özellikle son kelimenin birkaç harfinin kısaltmaya alındığı görülür:İLESAM (İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği), SEKA (Selüloz ve Kâğıt Sanayii Kurumu), TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda genellikle nokta kullanılmaz. Ancak bazı örneklerde nokta konulması gelenekleşmiştir:M.Ö., P.K.(Posta Kutusu), T.C.(Türkiye Cumhuriyeti)

2. Kuruluş, kitap, dergi ve yön adlarıyla element ve ölçülerin dışında kalan kelime veya kelime gruplarının kısaltılmasında, ilk harfle birlikte kelimeyi oluşturan temel harfler (genellikle ünsüzler) dikkate alınır. Kısaltılan kelime veya kelime grubu, özel ad, unvan veya rütbe ise ilk harf büyük; cins ismi ise ilk harf küçük olur: İng.(İngilizce), Alb. (Albay), Kocatepe Mah.,kim. (kimya), sf. (sıfat), çev. (çeviren).

Küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin oku­nuşu; büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son har­finin okunuşu esas alınır: kg'dan, cm'yi, THY'de, TV'den.

Ancak kısaltması büyük harfle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde bu okunuş esas alınır: ASELSAN'da, BOTAŞ'ın, NATO'dan, UNESCO'ya.

 

Sık kullanılan kısaltmalardan bazıları

AB Avrupa Birliği Gön.Gönderen

age.Adı geçen eser  Hst.Hastahane

Apt.Apartman  hzl.Hazırlayan

Arş. Gör.Araştırma GörevlisikgKilogram

Asb.AstsubaykmKilometre

Asist.Asistan krş.Karşılaştırınız

Atğm.AsteğmenLPGLikit petrol gazı

B.BayLtd.Limitet

belgeç Belgegeçer (faks)mad.Madde

bk.Bakınız Md.Müdür

Bn.Bayan Mür.Müracaat

Böl. BölümNo.,Nr., Nu.Numara

bs.   Baskı, basım Opr.Operatör

Bşk.Başkan, BaşkanlıkÖğ.Öğretmen

C.Cilt ör.Örnek

Cad.Cadde  S.Sayı

çev.Çeviren  s.Sayfa

dkDakika Sn.Sayın

Doç.Doçent snSaniye

drl.Derleyentlf.Telefon

Ens.EnstitüYard.Doç.Yardımcı Doçent

gGramYay. Yayın

gn.Genel yy. Yüzyıl

Benzer İçerikler