Ünlüler

burak can tarafından yazıldı.. Yayınlanma 6. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

ÜNLÜLER 

Ağzın açık durumunda (yani ses yolu açıkken), hiçbir engelle karşılaşmadan çıkan seslerdir.

Tek başlarına ve uzun ünlü gibi (iki ünlü değerinde) telâffuz edilirler.

Türkçede 8 tane ünlü vardır: a e ı i o ö u ü

A. ÜNLÜLERİN ÖZELLİKLERİ

  Ünlüler şu şekilde sınıflandırılır:

Dudakların durumuna göre >

DÜZLER

YUVARLAKLAR

Ağzın açıklığına göre (Alt çenenin açıklığına göre)>

Genişler

Darlar

Genişler

Darlar

Dilin duru-muna göre>

KALINLAR

a

ı

o

u

İNCELER

e

i

ö

ü

Kalın ünlüler, dilin geriye çekilmesiyle; ince ünlüler, dilin ileri doğru itilmesiyle oluşur.

Dudaklar düz durumdayken çıkan ünlüler düz; büzülüp yuvarlaklaşmış durumdayken çıkan ünlüler de yuvarlak ünlüdür.

Alt çenenin açık ve ağız boşluğunun geniş durumunda çıkan ünlüler geniş; alt çene az açık ve ağız boşluğu darken çıkan ünlüler de dar ünlüdür.

Bu sınıflandırmaya göre her ünlünün üç özelliği vardır.

*Buna göre hangi ünlünün hangi özelliğe sahip olduğuna tek tek bakalım:

a

düz, geniş, kalın

o

yuvarlak, geniş, kalın

e

düz, geniş, ince

ö

yuvarlak, geniş, ince

ı

düz, dar, kalın

u

yuvarlak, dar, kalın

i

düz, dar, ince

ü

yuvarlak, dar, ince

 Ünlülerin bu özellikleri ünlü uyumlarında ve bazı ses olaylarında karşımıza çık

Benzer İçerikler