Ses Bilgisi 4

Esra Dinçsoy tarafından yazıldı.. Yayınlanma 6. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

Ses Türemesi : Sözcükler kimi eklerle birleşirken zaman zaman araya başka yeni sesler girer. Türkçe'de ses türemesi olayına fazla rastlanmaz.

Ses türemesi yaratan başıca durumlar;

 

a) Ünlüyle biten sözcüklere, ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde, Türkçe sözcüklerde iki ünlü yan yana gelemeyeceği için bu ünlülerin arasına "y,ş,s,n" ünsüzlerinden uygun olan biri gelir. Bu ses türemesine kaynaştırma da denir. Örnek :

Oku-y-anokuyan

Baba-s-ıbabası

Yedi-ş-er yedişer

Elma-n-ınelmanın

b) Yardımcı eylemle yapılan bileşik eylemlerde ad soylu sözcükte ses türemesi görülür.

Örnek :his etmekhissetmek

Red etmekreddetmek

Bu sözcüklere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde sözcüklerde aynı türeme ortaya çıkar.

Örnek :Af-ıaffı

Had-ihaddi

c) Kimi sözcükler pekiştirilirken ses türemesi meydana gelir.

Örnek :Yalnızyap-a-yalnız

Sağlamsap-a-sağlam

Dar-a-cıkdaracık

Bir-i-cikbiricik