Ses Bilgisi 3

Esra Dinçsoy tarafından yazıldı.. Yayınlanma 6. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

Ünsüz Benzeşmesi Kuralı : Sert ünsüzlerin (f,s,t,k,ç,ş,h,p)biriyle biten sözcüklere c,d,g yumuşak ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirildiğinde, bu eklerin başındaki

C, Ç 'yeD,T' yeG,K' ye dönüşür.

Ünsüz sertleşmesi kuralına aykırı yazımlar yazım yanlışı yaratır.

 

Ünsüz Yumuşaması (Değişimi) Kuralı : Bir sözcük p,ç,t,k sert ünsüzlerinden biriyle biterken, bu sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde, sert ünsüzler yumuşayarak;

p,b 'ye - ç,c 'ye - k,ğ 'ye - t,d 'ye dönüşür.

Örnek :Balıkbalığın

Kitapkitaba

Ağaçağacı

Kağıtkağıdı

 

Türkçe'de MeydanaGelen Ses Olayları:

 

Ses Düşmesi : Kimi sözcüklerin çekimlenişinde veya türeyişinde, bir sesin düştüğü görülür.

a) Ünlü Düşmesi : İki heceli olan kimi sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerinde bulunan ünlüyü düşürürler. Buna orta hece düşmesi de denir.

Omuz umomzumoğuluoğlu

Kahırolkahrolseyir etseyret

Ayırıntıayrıntısıyırıksıyrık

Yalınızyalnızyanıl ışyanlış

b) Ünsüz Düşmesi : Bazı sözcükler, çeşitli etkilerle birleşirken sözcüğün sonundaki ünsüz harf düşebilir. Bu olaya ünsüz düşmesi adı verilir.

Yumuşak cıkyumuşacıksıcak cıksıcacık

Yükseklyükselküçük lküçül

Rast gelmekrasgelmekast teğmenasteğmen

Bazı bileşik sözcüklerin oluşumunda bir hece veya ses düşmesi meydana gelir.