İSİM FİİLLER, AD EYLEMLER, ÖZELLİKLERİ, ÇEŞİTLERİ (2) (TÜRKÇE DERSİ KONU ANLATIM)

Ümmügülsüm Kaya tarafından yazıldı.. Yayınlanma 6. Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

İSİM FİİLLER, AD EYLEMLER, ÖZELLİKLERİ, ÇEŞİTLERİ (2) (TÜRKÇE DERSİ KONU ANLATIM)

 

Eylem tabanlarına getirilen “-mak, -mek, -ma, -me, -ış, -iş” ekleriyle türeyen ve eylem adı olarak kullanılan sözcüklerdir.

 

Örnek:

 

Oraya gitmek ve bir süre dinlenmek istiyorum.

 

Ders çalışmayı ve kitap okumayı seviyor.

 

Dağa çıkış zor, oradan iniş kolay olur.

 

 

İsim fiillerin Özellikleri:

 

-“-mak, -mek, -ma, -me, -ış, -iş” eklerini alan sözcükler eylem anlamlarını yitirip varlık ya da nesne adı türetirse, ad-eylem olarak alınamazlar.

 

Örnek:

 

Bakkaldan ekmek aldım.

 

Çocuklar dondurma yiyor.

 

Yeni bir görüş öne sürdü.

 

Ben de kuşlar gibi uçmak istiyorum.

 

Bahçede yürümeye ne dersin?

 

Salondaki bağırışlar yüzünden kimse kimseyi duymuyor.

 

 

-Ad-eylemler, ad görevli sözcükler oldukları için çoğul eki ve ad durum ekleriyle çekime girer. Ayrıca bir adla birleşerek ad tamlaması kurarlar. Bu tamlamada tamlayan ya da tamlanan sözcük olarak kullanılırlar.

 

Örnek:

 

Çalışmalar, bakışlar, gülmeyi, okumaya, oturmamda, gülmesinden, atların koşması, çalışmanın yararları, çocuğun gülüşü, okumanın kuralları

 

 

-Ad-eylemler, ek-eylem olarak yüklem görevinde kullanılabilir ve ad cümlesi kurabilirler.

 http://www.etkinliksitem.com

Örnek:

 

Bütün amacımız üniversiteyi kazanmaktı. (Ad cümlesidir.)

                                                 Yüklem

 

Beni üzen ansızın gidişiydi.  (Ad cümlesidir.)     

 

 

-Ad-eylemler cümle içinde özne nesne ve dolaylı tümleç görevinde kullanılır.

 

Örnek:

 

Gitmek, sorumluluktan kaçtığımı göstermez.

Özne

 

Okumayı çok seviyorum.

Nesne

 

Artık çalışmaya başlayalım.

     Dolaylı Tümleç